oslobođene teritorije, a bio je i sjedište Centralnog
komiteta Komunističke partije Jugoslavije, AVNOJ-a,
Nacionalnog komiteta, Vrhovnog štaba i savezničkih vojnih
misija. Okolinu Drvara branili su 1. proleterski,
5. bosanski, 8. dalmatinski korpus i Oficirska škola
Jugoslovenske vojske.
Uz
Vrhovni štab nalazio se prateći
bataljon od tri
pješadijske čete, jedna protivavionska četa, eskadron
konjice i tenkovski vod.
Rendulic
je pripremio višestruki napad iz
smjerova
Sarajevo, Jajce, Banja Luka, Prijedor, Bihać i Knin.
General je kao špicu napada odlučio da upotrijebi 500.
SS lovački bataljon. To je bila eksperimentalna jedinica -
jedina vazdušnodesantna SS trupa. Bataljon je brojao 900
ljudi, od kojih su većina bili kažnjenici.
Dok
su se Drvar i okolina budili tog
sudbonosnog dana, 25.
maja 1944. godine, dana koji se kasnije obilježavao kao
Dan mladosti, kao i Titov rođendan, iako je on službeno
rođen 7. maja 1892. godine, ništa ne sluteći, na
zagrebačkom i banjalučkom aerodromu počeli su urlati
avioni s ukrcanim 500. SS bataljonom i lovačko-
bombarderskom prethodnicom...
Desant na Drvar je počeo.
Malo
poslije 6 sati ujutro Drvar su
nadletjela dva izviđačka
aviona. Samo nekoliko minuta kasnije započelo je
bombardovanje. Oko sedam časova otvorili su se prvi
padobrani i već za 15 minuta su bili na zemlji. Tek nakon
što su zauzeli sve ciljeve, Nijemci su shvatili da su
pogriješili Titovu lokaciju i počeli su napadati tamo gdje je
pružan najveći otpor, Titovu pećinu. O epilogu tog napada
manje-više sve znamo. Tita su odbranile 3. dalmatinska i
6. lička brigada, a nakon novog naleta padobranaca
Tito je iskoristio trenutak i zajedno sa saradnicima
pobjegao iz pećine i iz Drvara. To je ujedno bio i jedini
neuspjeli desant u II svjetskom ratu.
Drvar
je tog dana zasluženo dobio
svoje mjesto na karti
svijeta i na stranicama školskih udžbenika istorije pod
imenom Titov Drvar.
Sve do proteklog rata Titova pećina je bila jedna od
najposjećenijih turističkih destinacija u bivšoj Jugoslaviji.
Danas, nakon devastiranja muzeja pećine i njegove
obnove ovu destinaciju posjeti veoma mali broj ljudi.
